![](/upload_mm/b/5/f/9be286e1-32da-460b-8837-ff0f19cea5ed_Mosquitoes%20winter%5B68%5D%20kopie_bccc6146_750x400.jpg)
Nieuws
Koele juni beperkte muggenoverlast, nu vergelijkbaar met vorig jaar
Het recordwarme en extreem natte voorjaar legde de basis voor een zomer met veel muggenoverlast. Het lijkt er echter op dat de koele juni de ontwikkeling van steekmuggen afgeremd heeft. Meldingen op Muggenradar.nl lieten een snelle stijging van overlast in juli zien. De overlast is momenteel vergelijkbaar met vorig jaar, maar zeker niet extreem. Bij aanhoudende warmte kan de overlast verder toenemen.
Via Muggenradar.nl wordt het Nederlandse publiek sinds 2020 gevraagd om wekelijks de mate van muggenoverlast door te geven voor de periode van juli tot en met september. Dit is de periode waarin de steekmuggenpopulatie normaal gesproken piekt. Door gegevens van verschillende jaren met elkaar te vergelijken kan onderzocht worden hoe het weer invloed heeft op deze ontwikkeling.
Het recordwarme en extreem natte voorjaar verliep optimaal voor de ontwikkeling van muggen. Het was daarmee debasis voor een muggenrijke zomermet mogelijk veel muggenoverlast. De zomer begon echter met een koele juni. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 15,8 °C. Het was daarmee duidelijk koeler dan de junimaanden in voorgaande jaren en heeft waarschijnlijk de ontwikkeling van steekmuggen afgeremd. Vorig jaar was juni nog recordwarm,geti met een gemiddelde van 19,4 °C. In tegenstelling tot vorig jaar juni viel er dit jaar wel voldoende neerslag om broedplaatsen gevuld te houden. Een analyse van de meldingen van de mate van overlast laat zien dat de muggenoverlast in de tweede helft van juli snel opliep. Begin juli had ongeveer 40 procent van de respondenten overlast. Eind juli was dat opgelopen naar 69 procent, zoals te zien in onderstaande figuur. De extreme droogte van juni 2023 resulteerde in een afname van overlast in dezelfde periode. Momenteel lijkt het erop dat beide jaren eenzelfde mate van overlast vertonen en lijkt er geen sprake van extreme overlast.
![Percentage van mensen dat aangeeft een beetje, veel of heel veel muggenoverlast te hebben ervaren in 2023 en 2024 (Bron: Muggenradar.nl) Percentage van mensen dat aangeeft een beetje, veel of heel veel muggenoverlast te hebben ervaren in 2023 en 2024 (Bron: Muggenradar.nl)](/upload_mm/a/e/7/9f869062-0ca8-4612-86d6-257ce43bdbb0_Percentage%20van%20mensen%20dat%20aangeeft%20een%20beetje%2C%20veel%20of%20heel%20veel%20muggenoverlast%20te%20hebben%20ervaren%20in%202023%20en%202024_8564814b_670x335.jpg)
Op warme dagen meer overlast
Naast de langetermijneffecten van het weer op de groei en ontwikkeling van steekmuggenlarven, heeft ook het actuele weer een sterke invloed op de mate van overlast. Koele, winderige en regenachtige dagen leveren minder overlast op dan zwoele, warme en windstille dagen, ook al zijn de absolute aantallen muggen gelijk. De vliegactiviteit is dus afhankelijk van het weer. Indien de temperatuur de komende weken hoog is, kan de mate van muggenoverlast verder toenemen.
De mate van overlast wordt daarnaast ook bepaald door menselijk gedrag. Met veel waterhoudende bakjes en potjes in de tuin, in combinatie met openstaande ramen zonder horren, zijn de aantallen muggen binnenshuis, en daarmee dus de mate van overlast, waarschijnlijk groter. Het is dus aan te raden om ook de komende weken de waterbakjes rondom het huis elke twee weken leeg te gooien.
Op jacht naar Culex-muggen
Gegevens die via Muggenradar.nl verzameld worden, bieden een goed overzicht van de mate van overlast. Deze gegevens worden onder andere vergeleken met resultaten zoals die op verschillende locaties in Nederland uit muggenvallen worden verkregen. Zo krijgen we een vollediger inzicht in de effecten van weer en klimaat op de opbouw van muggenpopulaties.
Wat we echter minder goed in beeld hebben, is waar en hoe steekmuggen de winter doorkomen. Als onderdeel van hetOne Health PACT-project is daarom de afgelopen jaren verdiepend onderzoek gedaan naar de ecologie van de huissteekmug in de winter. Daarbij zijn muggen verzameld op verschillende overwinteringslocaties, zoals de bunkers van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, evenals kelders en andere beschutte, donkere plekken. Hieruit werd duidelijk dat overwinterende muggen ongeveer de helft van hun vetreserves verbranden. Het is nog onduidelijk of dit veel of weinig is. Te hoge wintertemperaturen zouden insecten in winterrust kunnen verzwakken omdat ze te veel energie verbranden, doordat hunlichaamstemperatuur te hoog is, en daardoor kwetsbaarder worden voor bijvoorbeeld schimmels. Of ook steekmuggen bij warme winters sneller door hun energiereserves heen gaan en hierdoor verzwakken, is nog onduidelijk.
![Verzamelen van muggen in winterrust (Bron: Rody Blom) Verzamelen van muggen in winterrust (Bron: Rody Blom)](/upload_mm/6/a/c/82f81679-68c1-43bd-a997-6ebf983e3134_Winter_0e6e047b_670x376.jpg)
In de stad meer muggen die voorkeur hebben voor mensenbloed
Daarnaast bleek uit de door het Nederlandse publiek ingestuurde muggen (en dat waren ermeer dan 6000) dat stedelijke gebieden relatief meer te maken hebben met steekmuggen van het molestus-biotype van de huissteekmug dan van het pipiens-biotype. Aangezien dit biotype eenvoorkeur heeft voor zoogdierbloed, terwijl het pipiens-biotype voorkeur heeft voor vogelbloed, is de overlast in stedelijk gebied dus ook iets groter.
Het onderzoek aan Wageningen University & Research is onder andere uitgevoerd door promovendus Rody Blom. Op woensdag 28 augustus verdedigde Blom zijn proefschrift, getiteld: ‘ChasingCulex: the effects of landscape configuration and climate on Culex pipienspopulations throughout the seasons’.
Geef mate van muggenoverlast door via Muggenradar.nl
Om op langere termijn een goed beeld te krijgen van de effecten van klimaat- en weersomstandigheden op steekmuggen, willen de onderzoekers hun onderzoek doorzetten. Om dit mogelijk te maken worden mensen opgeroepen om via Muggenradar.nl de mate van muggenoverlast door te geven. De opties zijn: geen overlast, een beetje overlast, veel overlast of heel veel overlast. Voor het onderzoek is het ook belangrijk om te weten als mensen geen muggenoverlast ervaren.